Informatie over Geestelijke Verzorging en VerslavingsZorg
Pastorale psychologie

Pastorale psychologie

De pastorale psychologie geeft vooral nieuwe inzichten in de klinische psychologie. De klinische psychologie richt zich op de ongezonde persoonlijkheid van de client in een klinische setting. Deze inzichten worden gebruikt voor de ontwikkeling van een vormingsaanbod aan pastores (Klinische Pastorale Vorming) en analyse van het pastorale gesprek tussen pastor en pastorant.

Vier vormen

De verhouding tussen theologie en psychologie heeft vier vormen aangenomen:
  • Wederzijdse Distantiering en afwijzing: binnen de theologie heeft bijvoorbeeld de psycho-analyse geen draagkracht.
  • Het ancilla-paradigma: de psychologie als dienstmaagd. Verschaft de theoloog de nodige kennis, wijst knelpunten aan maar ook methodieken om de pastorale doelstelling te realiseren.
  • Psychologie als leidraad: gegevens uit de verschillende soorten psychologie verschaffen inzicht in de verschillende werkvelden van het pastoraat.
  • Gelijkwaardige coöperatie: pastorale psychologie is een integratie van psychologie en theologie. Het gaat hierbij om een dialoog tussen een empirische en een normatieve wetenschap.

De diagnostische competentie van de pastor

Kan diagnostiek alleen in de medische praktijk worden toegepast of ook in het pastoraat? Paul Pruyser heeft een boek geschreven waarin hij de weerstanden weg wil nemen tegen pastorale diagnostiek.

De pastorale 'Quick scan'

De houding van de pastor hangt af van wat er met een pastorant aan de hand is. Een Quick scan als diagnostisch hulpmiddel geeft de pastor een handvat om zijn grondhouding snel en eenvoudig af te stemm…

De roltheorie van Hjalmar Sunden

De Zweedse psycholoog Hjalmar Sunden (1908-1993) is bekend geworden door de ontwikkeling van de ‘roltheorie’. De kern van de roltheorie is dat mensen zich gaan identificeren met bepaalde rollen die in…

Hoop en verbeelding in de geestelijke verzorging

Dit werkstuk is de eindopdracht van de cursus pastorale psychologie. Naar aanleiding van de IKON documentaire over mevrouw Puck de Leeuw worden in dit werkstuk de thema’s hoop en verbeelding, en schaa…

Omgaan met crisis en verlies

Hulpverleners en de gedupeerden krijgen door een crisis te maken met allerlei zingevingsvragen. De gevolgen en de invloed die een crisis heeft vraagt van hulpverleners – zelf gelovig of juist niet – h…

Persoonlijke confrontaties met verlies

Verliezen vormen de fundamenten van je psychisch beleven. Verlies is een voorwaarde voor groei maar gaat gepaard met pijn. Verliesgebeurtenissen worden ook wel herkenningspunten op je levensweg genoem…

Schaamte: een psychologische verkenning

Schaamte is niet zo onschuldig als het lijkt. Schaamte is een gevoel tekort te schieten ten opzichte van het ideaal dat men van zichzelf heeft gesteld. Kenmerkend van schaamte is dat men tijdens voorv…

Schaamte: verhuld en verhaald

Welke relatie hebben schuld en schaamte met elkaar? Schuld heeft te maken met onze daden. Het besef dat je dat verschrikkelijke hebt gedaan. Schaamte heeft te maken met het zelf: ‘ik heb dat verschrik…

Verhalen en beelden: verbinding tussen God en mens

Verhalen en beelden worden gebruikt om de (gebroken) psychische realiteit te plaatsen in het licht van de christelijke duiding van de werkelijkheid. Hoe werkt dat met een verhaal en het beeld?

Wat is contingentie?

Als mensen getroffen worden door onverwachte gebeurtenissen, die niet te voorzien waren, kan de bodem onder hun voeten wegslaan. Op dat moment is er sprake van gebrek aan mogelijkheden de situatie te…

Wat is de attributie theorie?

Attributie is het zoeken naar of het toeschrijven van oorzaken van bijvoorbeeld ziekte of problemen, bij jezelf of bij een ander. Door meer inzicht in attributie te krijgen kun je jezelf maar ook ande…

Wat is de gehechtheidstheorie: een inleiding

John Bowlby is grondlegger van de gehechtheidstheorie. De gehechtheidstheorie vooronderstelt een basis-, biosociaal gedragsysteem in een (jong) kind, dat bedoeld is om de nabijheid van het kind bij zi…

Wat is pastorale psychologie?

In de twintigste eeuw is de psychologie volledig los van de theologie tot volle ontwikkeling gekomen. Dit betekende dat de psychologie geen vakgebied meer is binnen de theologie. In het pastoraat is p…

Wat is vergeving?

Wat is vergeven en moet je altijd kunnen vergeven? Kan er wel vergeven worden als er niet om vergeving gevraagd wordt? Vergeven is meer dan 'het door de vingers' zien.

Werken met verbeelding en symboliek

In de kerk wordt te weinig gebruik gemaakt van verbeelding en symboliek. Met name in de prediking. Hierdoor haken jongeren vroegtijdig af. Religie staat bol van verbeelding, verhalen, symbolen en ritu…
Schrijf mee!